Koncepcja rewitalizacji obiektu

rzuty wybranych kondygnacji

[ poziom zero ] - hall /sala konferencyjna

[ poziom zero ] - hall /sala konferencyjna

[ poziom +11 m ] - przestrzeń projekcji

[ poziom +25,6 m ] - pub

[ poziom +25,6 m ] - pub

[ poziom + 31,8 m ] klub

[ poziom + 31,8 m ] klub

[ poziom + 31,8 m ] klub

[ poziom +37 m ] platforma widokowa

[ poziom +37 m ] platforma widokowa

wieża nocą

wieża nocą

Description

Projekt wieży ciśnień w Karłowicach powstał w 1914 roku. Opracowano go we wrocławskiej firmie Lolat Eisenbeton. Wieżę ciśnień zbudowano w nowoczesnej żelbetowo-betonowej konstrukcji wprowadzając do niej metalowy zbiornik wody typu Intze.

Nowoczesna konstrukcja nie ukrywa materiału i technologii wykonania, eksponuje wręcz swą techniczną funkcję. Zyskała historyzujący wystrój architektoniczny, nawiązujący do klasycznych wzorców ikonograficznych, ale w ujęciu niemalże modernistycznym. W architekturze wyraźnie wydzielono podstawę/bazę budowli, trzon i partię zbiornikową z galerią i pawilonem wieńczonym kopułą. W rzędzie wczesnych wież żelbetowych Śląska stanowi dzieło unikatowe. Na bryłę wieży składa się ośmiokątna podstawa, następnie cylindryczny trzon z głowicą oraz pawilon na planie ośmiokąta foremnego. Całkowita wysokość to 46 m. Wieża posadowiona jest na rzucie ośmiokąta foremnego o przekątnej = 10 m. W przyziemiu obecnie znajduje się magazyn techniczny. Wieńczony kopułą pawilon wtórnie wykorzystywany jest jako wieża obserwacyjna i telekomunikacyjna. Elewacje są betonowe, surowe. W betonie wykonano też detal: lizeny podstawy, trzonu i głowicy, opaski znaczące podziały między-kondygnacyjne wieży oraz przejście trzonu w głowicę i koronujące głowicę. W betonie wykonano również półkolumny pawilonu dachowego. Historyzm form nie skrywa tutaj nowoczesnego wówczas żelbetowego ustroju nośnego. Nowy materiał wykorzystano również dla kształtowania detalu architektonicznego. Cała konstrukcja stoi na betonowej ławie fundamentowej. Na żelbetowym ruszcie – takie rozwiązanie należy do wyjątkowych – wsparto również zbiornik wieżowy wody, posadowiony na najwyższej kondygnacji budowli (na wys. ok. 31 m). Wykonano go jako stalowy, pierścieniowy, nitowany ( o średnicy ok. 9 m i wysokości ok. 7,5 m ). Wokół zbiornika poprowadzono pomost roboczy (betonowy). Komunikację pionową do górnej krawędzi zbiornika poprowadzono schodami metalowymi o szerokości 100 cm ze stalowymi balustradami. Do kondygnacji zbiornikowej schody prowadzone są przy ścianach wewnętrznych budowli. Wyżej do górnej krawędzi zbiornika i do pawilonu – latarni wieńczącego budowlę, kręcone schody stalowe o szerokości 50 cm poprowadzono przez centrum zbiornika otworem o średnicy 200 cm. Pawilon wieńczący płasko zakończoną głowicę wieży wykonano w konstrukcji analogicznej jak trzon. Ściany osłonowe betonowe wylewane były na mokro w szalunkach drewnianych. Kopuła, wykonana jako stropodach żelbetowy, kryta jest blachą stalową, ocynkowaną, układaną na podkładzie z drewna. Około 1985 roku wieżę ostatecznie wyłączono z eksploatacji i wydzierżawiono Sekcji Grotołazów Wrocławskiego Klubu Wysokogórskiego, która urządziła w jej wnętrzu sztuczną ścianę wspinaczkową. Obecnie na jej najwyższej kondygnacji wydzielono prowizoryczne pomieszczenie dla urządzeń telekomunikacyjnych, wieża wykorzystywana jest jako maszt nadawczy, a balustradę galerii oszpecono antenami. Elewacje wokół wejścia są zdewastowane, najbliższe sąsiedztwo obiektu to tandetne kioski i blaszany pawilon, zaniedbana zieleń i szczątki małej architektury.

Adaptacja wieży ciśnień na wielofunkcyjny obiekt kulturalno-rozrywkowy.

Koncepcja rewitalizacji stuletniej wieży ciśnień wyraża dążenie wykorzystania przestrzeni wewnątrz obiektu będącego dominantą wysokościową w okolicy i uczynienia z niej oryginalnej atrakcji dla mieszkańców i turystów. Elementy dodane do wieży pełnią funkcję komunikacji, wystawienniczą oraz niezbędnego zaplecza, mają także uzupełniać
i wzbogacać istniejącą kompozycję. Oprócz funkcji komunikacyjnej przeszklony szyb pozwala na powiększenie powierzchni tarasu widokowego o podłużną, platformę, z której rozciąga się wspaniały widok na Wrocław i jego okolice widziane z zupełnie nowej perspektywy.
Wejście do wieży jest od strony północnej, jednak szyb z klatką schodową i windą usytuowany jest na osi południowy-wschód – północny zachód aby zapewnić dobre nasłonecznienie tarasu widokowego na jego szczycie oraz widok na centrum miasta podczas wznoszenia się w panoramicznej windzie. Obiekt doskonale zamyka osie widokowe ulic Berenta i Przesmyckiego, jest dobrze widoczny z Alei Kasprowicza.
W strefie parteru kompozycję architektoniczną wiąże pawilon zaprojektowany na planie wycinka okręgu. Obiekt ten mieści przestrzeń wystawienniczą, hall z recepcją oraz pomieszczenia techniczne i toalety . Do głównego wejścia prowadzi łagodnie wznosząca się pochylnia. Budynek to przeszklony pawilon lekko wyniesiony ponad teren na poziom przyziemia wieży. Północne skrzydło pawilonu wystawienniczego jest połączone z wieżą, przeszklonym korytarzem, którym możemy przejść do jej wnętrza. Na górne kondygnacje mieszczące kawiarnię, klub i taras widokowy najszybciej jest dostać się korzystając z panoramicznej windy. W sali wystaw przewidziana jest powierzchnia do ekspozycji wizualizacji, grafik i fotografii za pomocą parawanowych ścianek które można dowolnie aranżować.
Po wejściu do wieży znajdujemy się w wysokim na 10 m, ośmiobocznym pomieszczeniu. Balustrady oryginalnych metalowych schodów zostały dodatkowo zabezpieczone rzędami stalowych lin. Ta kondygnacja zostałaby przeznaczona na salę konferencyjną zaprojektowaną na ośmiobocznym podeście.

Poziom +11,0 m. Sala projekcyjna.
Jest to kondygnacja z najwyższym wnętrzem w całej wieży sięgającym 14 m. Znajduje się tutaj niewielkie kino przeznaczone do kameralnych projekcji videoartu, projekcji tematycznych. Widownia składa się z pięciu rzędów na wznoszącym się uskokowo podeście. Ponad widownią zawieszone są półprzezroczyste ekrany akustyczne, które nie przesłaniają widoku na cylindryczną przestrzeń. Stalowe elementy i odpowiednie oświetlenie pozwolą stworzyć w tym wnętrzu niepowtarzalny klimat.

Poziom +25,6 m

Tutaj znajduje się pierwszy pomost i wejście do baru zaaranżowanego pod wspornikami zbiornika. Na tle surowych ścian z fakturą deskowania odciśniętego w betonie odróżnia się wyłożona drewnem podłoga. Schody kręcone, wyznaczające oś pomieszczenia prowadzą w górę przez otwór w środku zbiornika. Zbiornik od spodu pozostał w niezmienionej formie, zwraca uwagę jego nitowana „kopuła” złożona z dwunastu pól wyznaczonych przez żebrowanie.
Symetryczna, żelazna konstrukcja wraz z kręconymi biegnącymi przez kolejne poziomy schodami stanowi rdzeń wnętrza wieży i jednocześnie jej najbardziej charakterystyczny element. Przy barze ustawione są specjalnie zaprojektowane hokery na stalowych nogach w stosownie do stylu. Pozostałe miejsca siedzące to wygodne loże wkomponowane we wnęki między żelbetowymi filarami konstrukcji zbiornika. Bardzo ważną rolę odgrywa tu oświetlenie. Sam zbiornik wodny zajmujący pierwotnie całą głowicę wieży, w moim projekcie został skrócony z wysokości 7,5 m do wysokości 2,5 m co umożliwiło optymalne wykorzystanie znajdującej się powyżej przestrzeni.

Poziom +31,85 m – klub.

Na tej wysokości znajduje się kolejny przystanek windy i środkowy pomost łączący szyb komunikacyjny z wieżą . Wchodzimy do centralnej części głowicy wieży, a więc kondygnacji zbiornikowej o powierzchni 81 m2, odznaczającej się z zewnątrz gzymsem i większymi łukowo zwieńczonymi oknami umieszczonymi w ośmiu polach. Znajdujemy się wewnątrz klubu. Pod nami widać zbiornik przekryty przeszkloną podłogą.
Podświetlona i wprowadzona w delikatny ruch woda rzuca refleksy na całe wnętrze, tworząc w połączeniu ze światłami miasta w oknach niepowtarzalny klimat. W centrum biegną stare, kręcone schody, którymi także można zejść do pubu poniżej, lub wspiąć się aż na najwyższą kondygnację wieży
Bar zlokalizowany jest przy nowych schodach na antresolę. Płyta baru łączy się z miejscem dla dj’a. Miejsca do siedzenia usytuowane po obwodzie pomieszczenia tworząc loże ze stolikami przy oknach, z których można oglądać okolicę z wysokości.
W wysokim na ponad pięć metrów klubie wydzielono antresolę o powierzchni ok. 40 m2, wspartą na stalowych dźwigarach i zbiegających się w pierścieniu wokół schodów. Na antresoli oprócz stolików znajdują się też pomieszczenia toalet. Dominuje surowa stylistyka a więc: beton, szkło, stal oraz industrialne perforowane i nitowane detale z metalu.
Oświetlenie składa się z kulistych lamp, oświetlenia neonowego w sekcji baru oraz wspomnianego wyżej moderowanego podświetlenia zbiornika z wodą

Poziom +37,05 m. Platforma widokowa.

Na szczycie znajduje się ośmioboczny pawilon z kopułą zwany też latarnią.
W tym dość ciasnym ale wysokim wnętrzu może znaleźć się dwupoziomowa kafejka. Balkon okalający latarnię na koronie wieży łączy się pomostem z platformą widokową
Z przeszklonej platformy widokowej dostępnej niezależnie można korzystać przez cały rok.
Wieża ma w szczególny sposób ożywać po zmroku, dzięki iluminacji oraz widocznej z daleka wiązce światła rzucanej w kierunku centrum miasta z umieszczonego na galerii reflektora, która niczym w latarniach morskich będzie przyciągać uwagę.

Projekt adaptacji, opracowanie i zdjęcia: Błażej Jarosz 2005 – 2013.

Type
wszelkie prawa zastrzeżone